پرسش: جناب آقای بهره، با عرض سپاس از این كه در گفتگو با ما شركت كردید ،پرسش اول را اینگونه مطرح مینماییم كه دسترسی به اطلاعات در افغانستان امروز از چه اهمیتی برخوردار است؟

پاسخ: افغانستان كشوری است كه دارای اهمیت استراتیژیكی خاصی در منطقه بوده و یقینا درین منطقه، هر لحظه شاهد تحولات مختلفی هستیم كه مستقیماً بیانگر جایگاه ویژه آن در قاره آسیا است.

تحولات و بحران های ناگوار سه دهۀ اخیر، روح و روان مردم ما را می آزارد و مردم، ضمن این كه نیاز به آگاهی سیاسی دارند، علاقمند اند تا عوامل اصلی و دلایل موجۀ بحران كنونی كشور شان را بدانند.

اطلاعات، یگانه وسیله ایست كه در حال حاضر بمثابۀ نیاز مبرم مردم تلقی گردیده و بایست در تقویت و ترویج آن سعی بلیغ بخرج دهیم، تا در تنویر افكار عامه گامی برداشته باشیم.

باید بخاطر داشت که یكی از دلایل خوب اهمیت اطلاعات در حال حاضر، تقاضا و علاقمندی مردم افغانستان به آن است.

پرسش: به تصور شما، آیا حق دسترسی به اطلاعات، از اصول اساسی دموكراسی است؟ و آیا در نبود این قانون دموكراسی آسیب خواهد دید؟

پاسخ: آزادی بیان، یكی از اصول دموكراسی است كه باید به آن عطف توجه مبذول گردد، اطلاعات، وسیلۀ تبیین وقایع اجتماعی وسیاسی است، لذا بدون وسایل و ابزار اطلاعات، نمی توان به موجودیت وتداوم دموكراسی باور داشت.

پرسش: آزادی اطلاعات و حق دسترسی به اطلاعات را اكسیژن مردم سالاری یا دموكراسی خوانده اند؛ شما چه فكر میكنید؟

پاسخ: هر كسی در اجتماع علاقمند است تا آزاد زندگی نموده و از محیط زندگی اش آگاهی كامل داشته باشد. دانش و بینش انسان موجب آرامش آن بوده كه بوسیلۀ اطلاعات در چوكات آزادی بیان كمایی می گردد. پس می توان حكم نمود كه اطلاعات و آزادی بیان اكسیژن مردم سالاری است.

پرسش: چه ارتباطی میان دسترسی به اطلاعات با آزادی بیان وجود دارد؟

پاسخ: اطلاعات یكی از ابزار ووسایل آزادی بیان است.

پرسش: آیا قا نون دسترسی به اطلاعات در تامین حق شهروندی شهروندان افغانستان موثر خواهد بود؟

پاسخ: دسترسی به اطلاعات حق شهروندان است كه بر مبنای تحقق آن دموكراسی نمودار می گردد، بناءً دسترسی به اطلاعات حق شهروندی را تآمین نموده و در توسعۀ روابط اجتماعی ممد است.

پرسش: فكر میكنید تصویب قانون دسترسی به اطلاعات چه موثریتی را دراستحكام هر چه بیشتر رابطه مردم با دولت دارد؟

پاسخ: اطلاعات پل ارتباطی میان مردم و دولت است ، لذا اطلاعات در استحكام هر چه بیشتر روابط فی مابین دولت ها و مردم مؤثر بوده و باید دولت ها در ترویج آن بذل همت نمایند؛ زیرا از اطلاعات می توان بمثابۀ وسیله و ابزار پلانسازی نظام ها نام برد.

پرسش: گفته میشود دسترسی به اطلاعات، به صورت گسترده در مواردی خصوصأ افشای اطلاعات دولتی، تهدیدی برای امنیت ملی به شمار میرود؛ چگونه میشود به صورت شفاف، اطلاعات سری و اطلاعات قابل دسترس را تشخیص نمود و حق مردم را آنچه است، در اختیار شان قرار داد؟

پاسخ: هر نظام دارای اسرار و رموزی است كه با منافع ملی پیوند خورده است كه حفظ آنها وظیفۀ نظام و مردم می باشد.

بدیهی است كه هر نظام مترقی دارای مخالفینی است كه در كمین نشسته و برای كشف اسرار آن نظام تاكید دارند؛ بناءً حفظ اسرار و محرمات نظام، وظیفۀ ایمانی منسوبین بوده و نباید با استفاده از آزادی مطبوعات، آنرا بدسترس دشمنان قرار داد تا منافع ملی خدشه دار گردد. و اما در بحث اطلاعات شفاف باید گفت كه دولت موظف است تا اطلاعات غیر سری وغیر محرم را بدسترس رسانه ها و اطلاعات جمعی گذاشته و از ارائۀ آن امتناع نورزد.

پرسش: شما گفتید که یك نهاد میتواند از ارائه اطلاعات خود داری كند، در صورتی كه هدف، حفظ منافع ملی باشد، تعریف شما از منافع ملی چیست؟

پاسخ: منافع ملی هستی مردم است كه نباید متضرر گردد، بلكه در حفظ و نگهداشت آن باید عطف توجه مبذول گردد.

پرسش: تصویب و تطبیق قانون حق دسترسی به اطلاعات در كوتاه مدت چه تاثیری بر گسترش قانونیت و تحكیم اصول حكومت داری در افغانستان دارد؟

پاسخ: برای نهادینه شدن قانون دسترسی به اطلاعات باید به همه ابعاد منافع ملی توجه داشت.

توجه عمیق به ارزش های یك ملت، زمینۀ بكار گیری میتود ها و روش های نوین را در خود می پروراند و اینجاست كه تاثیر گذاری آنرا در كوتاه مدت و طویل مدت مشاهده می نماییم.

پرسش: شبكۀ جامعۀ مدنی و حقوق بشر، مسودۀ قانون دسترسی به اطلاعات را تدوین نموده است و در نظر دارد تا جهت نظر خواهی و همآهنگی، گردهمآیی هایی را بین نهاد های مدنی، نهاد های دولتی، روشفكران و دانشمندان برگزار نماید، شما در این رابطه چه نظر دارید؟

پاسخ: شبكۀ جامعۀ مدنی و حقوق بشرافغانستان را با تمام صفات حسنه اش می شناسم و باور دارم كه به منافع ملی می اندیشند. یقینآ مسودۀ قانون دسترسی به اطلاعات، بعد از كارشناسی اش توسط كارشناسان و آگاهان، تصویب و مرعی الاجرا خواهد گشت.

مزید توفیقات همه علاقمندان و مشعل داران فرهنگ را تمنا دارم ◙