شماری از نهادهای جامعه ی مدنی در پیوند با کنفرانس پاریس اعلامیه ی هفت ماده یی ای را منتشر کرده و ازدولت افغانستان و جامعه ی بین المللی خواسته اند تا پیشنهادات آنان را در این کنفرانس مورد توجه قرار دهند.

نهاد های مدنی همچنان در این اعلامیه مواردی مانند ایجاد هماهنگی میان سکتورهای سیاسی، اقتصادی و جامعه ی مدنی را از اساسی ترین نیاز های افغانستان برای خلق ارزشهای شهروندی دانسته اند.

خلق ارزشهای شهروندی یکی از پیش زمینه های نهادینه سازی جامعه ی مدنی واستمرار هنجار های دموکراتیک در جوامع انسانی دانسته می شود که بدون شک این روند در کشور های پس از بحران دست کم در مراحل اولیه با چالش های بزرگی روبرو بوده وتلاش در این راستا نیز مستلزم فراهم آوری زمینه های مساعد برای پایایی و پویایی منش ها و وروشهای بدور از تعلقات و تعصابات مغایر با اصول و ارزشهای شهروندی می باشد.

اگرچه گفته می شود که حرکت درمسیر خلق ارزشهای شهروندی در افغانستان سابقه ی طولانی دارد،اما نهادینه سازی این ارزشها در ساختار های سنتی اجتماعی کشور همواره با چالش هایی روبرو بوده که یکی از دلایل عمده ی آنهم گسست هایی که به دلایل گوناگون در مقاطع مختلف تاریخی در مسیر این روند ایجاد می شده دانسته شده است.

از شش سال به اینسو درکنار اینکه خوشبینی های زیادی نسبت به قرار گرفتن افغانستان در مسیر نهادینه سازی ارزش ها وهنجارهای دموکراتیک وجود داشته است، اما همواره نگرانی هایی نسبت توقف حرکت نیمبند افغانستان دراین مسیر وهمچنان مسخ شدن ارزشها شهروندی در پای شعارها و اغراض جریان های محافظه کار سیاسی و حتی حلقه های شبه روشنفکری کشور نیز وجود داشته است.

با بد تر شدن اوضاع امنیتی در برخی نقاط کشور، افزایش مشکلات اقتصادی مردم و بر ملاترشدن نقش تفاوت های فرهنگی و اختلافات قومی و ایدیولوژیک در رفتار و منش گروه های منزلتی مطرح در فضای سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی کشور، و در آستانه ی برگزاری چهارمین کنفرانس بین المللی در مورد افغانستان در پاریس، نهاد های مدنی درنظر گرفتن واقعیت های موجود در افغانستان را به تدوین کننده گان داخلی و بین المللی استراتیژی های مربوط به فرایند دولت سازی و تداوم حمایت بین المللی از این روند خاطر نشان می سازند.

درکنفرانس پاریس باید به ایجاد زمینه های خلق ارزشهای شهروندی از طریق رسیده گی به نیاز های اساسی مردم و به رسمیت شناختن نقش سکتورهای مختلف مورد توجه قرار بگیرد.

این موضوع جانمایه ی اساسی پیامی که روز شنبه از سوی نهادهای عضو شبکه ی جامعه ی مدنی و حقوق بشر منتشر شده است تلقی می شود.

در این اعلامیه ی 7 ماده یی مسایلی مانند حمایت جامعه ی بین المللی و اختصاص دادن منابع مادی و بشری بیشتر از سوی دولت افغانستان در راستای تعمیم حقوق بشر به ویژه حقوق گروه های آسیب پذیر مانند زنان ، کودکان ، مهاجرین ، پناهنده گان ، و بیجا شده گان مورد تاکید قرار گرفته وعدم حاکمیت قانون و نبود فرهنگ احترام به قانون و قانون مداری در سطح جامعه عامل به وجود آمدن ناهنجاری های اجتماعی در کشور دانسته شده است.

دربخش دیگری از این اعلامیه به آنچه که سوء استفاده ی تندروان ایدیولوژیک از اعتقادات مردم خوانده شده پرداخته شده و آمده است:" با تاسف باید اذعان داشت که تندروان ایدیولوژیک، از اعتقادات مردم افغانستان سوء استفاده می نمایند. مردم افغانستان مردم مسلمان و صادق در برابر اعتقادات دینی خویش استند. اما تندروان می خواهند این ارزش والای مردم را با خواستهای سیاسی خویش بکشانند . دولت افغانستان باید در این زمینه توجه جدی مبذول داشته، نگذارد مردم بلا کشیده ی افغانستان یکبار دیگر قربانی ایدیولوژی های تندروانه ی راست و چپ گردند."

همچنان در این اعلامیه توجه دولت افغانستان و کشور ها و نهاد های بین المللی اشتراک کننده کنفرانس پاریس در ایجاد همآهنگی میان فعالیت های سکتور های سیاسی ، خصوصی و جامعه ی مدنی به عنوان محور های نظام ارزشی افغانستان با همیت تلقی شده و به افزایش مشروعیت نظام از طریق تقویت نقش نهاد های جامعه مدنی تاکید شده است

به باور تهیه کننده گان این اعلامیه در شش سال گذشته تلاش منسجم و درخور توجه در زمینه ی خلق ارزشهای شهروندی در کشور صورت نگرفته است.

آقای باری سلام مدیر مسوول صبح بخیر افغانستان و عضو دیگر هیآت مدیره ی شبکه ی جامعه ی مدنی و حقوق بشر شهروند را مهمترین نهاد ارزشی در یک جامعه ی دموکراتیک می داند و می گوید که در نظام اجتماعی افغانستان تا اکنون شهروند خلق نشده به دلیل اینکه نه تنها تا اکنون مردم در افغانستان به حداقل های حقوق شهروندی خویش دسترسی ندارند، بلکه در دولت ونهادهای خدمات عامه نیز فرهنگ احترام گذاشتن به حقوق شهروندی افراد وجود ندارد و به باور وی در موارد بیشماری از سوی زورمندان محلی حقوق مسوولین دولتی و حتی مجریان قانون پامال می شود و جامعه ی بین المللی نیز از تلاش های که در ایجاد یک نظام ارزشی که به خلق شهروند در افغانستان بیآنجامد حمایت نکرده است.

" تلفات مردم ملکی درعملیات های نظامی به دلیل نبود همآهنگی میان نیروهای بین المللی موجود درکشور و نهاد های امنیتی و دفاعی افغانستان در این اعلامیه از دلایل افزایش نارضایتی های مردم از روند جدید افغانستان دانسته شده و همچنان دولت و نیرو های بین المللی به بازنگری در استراتیژِی های نظامی و سیاسی شان در افغانستان و ساده سازی این استراتیژی ها فرا خوانده شده اند.

این پیشنهادات در حالی از سوی شماری از نهادهای جامعه ی مدنی افغانستان مطرح می شود که دولت افغانستان برای اشتراک در چهارمین کنفرانس بین المللی که هدف ازان جلب کمک های بیشتر جامعه ی بین المللی در راستای بازسازی افغانستان خوانده شده، آماده گی میگیرد و در حالی که شماری از نهادهای جامعه ی مدنی افغانستان نیز برای شرکت در این کنفرانس دعوت شده اند شمار دیگری از مسوولان این نهادها از گزینش فراد مربوط به جریان های سیاسی نزدیک به دولت زیرنام نماینده گان نهادهای جامعه ی مدنی افغانستان برای شرکت در کنفرانس پاریس انتقاد کرده اند.