17:11:2009

برنامه ی هفتم:

با قضیۀ منادی چه اتفاق افتاد؟

پژوهش از ملک ستیز، پژوهشگر امور بین المللی

پس از آنکه سلطان منادی، خبرنگار افغان در اثر حادثۀ مرموزی در حوالی شهر کندز کشته شد ، گمانه زنی های های زیادی از قتل عمدی این خبرنگار با رسالت درمیان نهادهای خبرنگاری، جامعۀ مدنی و روشنفکران افغان بالا گرفت. مرگ منادی، قتل های زنجیره یی خبرنگاران را، که به گونه های غیر انسانی از میان برداشته شده اند، به یاد همه تازه کرد. نهاد های مدنی و خبرنگاری با واکنش های جدی، این قتل ها را سرزنش کردند و برنامه ها و اعلامیه های متعدی پخش کردند که بازتاب گسترده ای را در سطح ملی و بین المللی باخود به ارمغان آورد.

در یکی از مهم ترین اعلامیه ها که از سوی نهاد های خبرنگاری و جامعۀ مدنی افغانستان به نشر رسید، از دولت های افغانستان و بریتانیه تقاضای تحقیقات و پژوهش های عدلی برای شناسایی این مرگ نا به هنگام صورت گرفته بود. درین یادداشت آمده است که عاملین این جنایت باید به دادگاه کشانیده شده و زمینه های تأمین غرامت به فامیل منادی مشخص و مرتب گردد. درپاسخ به این اعلامیه، سفارت بریتانیه در افغانستان واکنشی ارایه کرده و از نهاد های رسانه یی و جامعۀ مدنی تقاضای ملاقات را نمودند. اما نهاد های مدنی و خبرنگاری کشور با در نظر داشت پروتوکول های دپلوماتیک، به جای ملاقات با نمایندگی سیاسی بریتانیه در کابل، یادداشت رسمی خویش را به آدرس حکومت بریتانیه به وزارت امور خارجۀ افغانستان فرستاد تا ازین مجرا بتواند پیام خویش را به کانال های لازم دپلوماتیک و اجرایی هر دو حکومت وسیله شود.

مرگ خبرنگاران و مترجمین در جریان برنامه های نظامی، مبحث مهمی برای حقوق بشر و حقوق بشر خواهانه ی بین المللی خلق کرده است. ما در عراق و افغانستان شاهدبوده ایم که خبرنگاران و مترجمین محلی که همراه و همنوا با همکاران بین المللی خویش کار می نمایند، دچار این سرنوشت دشوار و مرگبار می گردند. کی ها مسوول قتل این خبرنگاران بیگناه به حساب می آند؟ برای این که به این پرسش پاسخی دریابیم و هم مسئله و سرنوشت تلاش های نهادهای خبرنگاری و جامعۀ مدنی را در پیوند با قتل سلطان منادی تعقیب کرده باشیم، برنامه ی کنونی را سامان داده ایم.

اما نخست مهمانان گرانقدر را به معرفی می نشینیم:

- عبدالحمید مبارز رییس اتحادیه ی ملی ژورنالیستان افغانستان

- ضیا بومیا رییس آژانس اطلاعاتی باختر به نمایندگی وزارت اطلاعات و فرهنگ

- عزیز رفیعی رییس مجتمع جامعه ی مدنی افغانستان

نابودی خبر نگار در جریان منازعه، تخطی از حقوق بشر خواهانه!

دور نخست پرسشها، چیستی مسئله:

- آیا قتل خبرنگاران محلی (افغانی) یک مرگ عمدی است، یا این که چنانی که ادعا می شود، مرگیست که در جنگ ها به اتفاق می افتد و کسی را نمی شناسد؟

این پرسش از آقای عبدالحمید مبارز مطرح شده است

- ازدیدگاه حقوقی چه موازینی برای مسوولیت پذیری تلفات خبرنگاران وجود دارد؟

آقای بومیا!

- دلیل این که حکومت افغانستان تا به حال نتوانسته است راز این مرگ ها را افشانماید، در چه است؟

- این نوع قتل های مرموز و افشا نشده، چه عواقبی را به نقش خبرنگاران و رسانه ها در افغانستان وارد می کند؟

آقای رفیعی به این پرسش پاسخ گفته است

دور دوم:

آقای مبارز!

- چه واکنش های تازۀ درمورد یادداشت هاو اعلامیه های خبرنگاران و نهادهای مدنی در سطح ملی و بین المللی وجود داشته است؟

آقای رفیعی!

رسانه ها یکی از با قدرت ترین نیروهای تأثیر گذار اجتماعی هستند. چه فکر می کنید چرا رسانه ها در کشور نتوانستند این قدرت مهم خودرا در احقاق حقوق ازدست رفتۀ خویش تمثیل نمایند؟ دلایل اصلی در کجاست؟ از هم پاشیدگی نهادهای رسانه یی یا عوامل دیگر......؟

- در ساختار حکومت دو نهادیست که میتواند این مبحث را مسوول باشد؛ وزارت امور خارجه و وزارت اطلاعات و فرهنگ. آیا درین زمینه چه کارهای از سوی این دو نهاد راه اندازی گردیده است؟

این پرسش از آقای بومیا پرسیده شده است.

از همه شرکت کننده های بحث دعوت شده تا درین زمینه نظر ارایه کنند.

- اگرتلاش های نهاد های خبرنگاری و جامعۀ مدنی افغانستان نتواند واکنشی مثبتی از سوی دولت افغانستان و دولت های شامل در عملیات هایی که اجرای می شود، دریابد، چه برنامه های دیگری پیشرو دارید؟

دور سوم پرسشها نتیجه گیری وطرح ها:

برای هر مهمان دو دقیقه وقت داده شده تا راه های برون رفت از ادامۀ این مشکل را مطرح نماید: