08:05:2010

برنامۀ شانزدهم:

"کودکان افغان، قربانیان اصلی تخطی های
حقوق بشر خواهانه"

پژوهش از ملک ستیز، پژوهشگر امور بین المللی

کودکان از بزرگ ترین بخش قربانیان تخطی ها در پیوند با حقوق بشر خواهانه در افغانستان به حساب می آیند. نهاد ها و مدافعان حقوق کودکان تا به حال گزارش های گوناگونی را پیرامون قتل کــودکان در جــــریان عملیات های نظامـی در افغانستان گزارش کرده اند. این گزارش ها سبب روشن شدن ذهنیت عامه گردیده و بحث های مهمی را در سطوح ملی و بین المللـــی در بر داشــته است.

براســاس آخرین گــزارش کمــسیون مستــقل حــقوق بشـر افغانستان، در سال 2009، 260 کودک در اثر درگیری های نظامی، بمباردمان های نیــروهای خارجـــی و حـــملات مــخالفان مسلح دولت، کشته شده و همچنان 212 کودک بطور غیرقانونی توسط پولیس و 3 کودک دیگر توسط نیروهای خارجی طــی ســال گذشـتۀ میلادی بازداشت شده اند.

هرچند کودکان بخشي از گروه های اجتماعی به شــمار می روند، امــا این آمــار نشـانگر آنست که کودکان نسبت ناتوانی فزیکی و در برخی حالات بی سرپناهی دچار خسارات زیادی می گردند.

اعلامیۀ جهانی حقوق کودک که در 20 نوامبر سال 1953 به تصویب جامعۀ بین المللی رسید، دولت های جهان را به تأمین امنیت مقام و شخصيت کودک، اتخاذ اقدامات و تدابير لازم جهت پرورش فکري و جسمي اطفال و بالا بردن حس مسووليت اخلاقي و اجتماعي ميــان آنان مــوظف گــردانیده اســت.

کنوانسیـــون جـهانی حقوق کودک که یکی از پر طرفدار ترین کنوانســیون های جــــهانی است، نیز بر امنـــیت فزیکـــی و معـنوی کودکان ارج گزاری کرده است.

قوانین بین المللی در کلیه موارد ِحفاظت حقوق کودکان، مکمل همدیگرند. اصل استمرار و شکل گیری زنجیره یی قوانین بین المللی، فرصت آن را میسر گردانیده است که موازین جــهانی در تفاهــم و هماهـــنگی یکــدیگر شــکل می گیرند و دولت های جهان موظف به تطبیق آن در دفاع از حقوق کودکان می گردند.

دولت افغانستان و دولت های شریک بر وضعیت افغانستان، همه به این اعلامیه و کنوانسیون جهانی در پیوند به حقوق کودکان تعهدات ملی و بین المللی دارند.

با اين حال چه دلایلی وجود دارد که کودکان با وجود این همه تعهدات، به قربانیان اصلی حوادث ناگوار نظامی در افغانستان تبديل شده اند؟ این پرسش مضمون اصلی برنامۀ کنونی مارا شکل بندی کرده است.

اما نخست مهمانان گرانقدر را به معرفی می نشینیم:

- محمد عالم ایماق رییس تنظیم تامینات اجتماعی وزارت کار، امور اجتماعی شهدا و معلولان.

- محمد بلال صدیقی مسوول بخش حمایت از کودکان در کمسیون مستقل حقوق بشر افغانستان.

چرا کودکان قربانی تشنجات نظامی میشوند؟

دور نخست پرسش ها، چیستی مسئله:

- پرسش نخست اینست که چرا کودکان قربانیان جنگ های پیهم در افغانستان هستند؟

- در کنوانسیون حقوق کودک، به همۀ شهروندانی که پایین تر از سن 18 هستند، کودک خطاب می گردد. در افغانستان وضعیت چگونه است؟ ایا قوانین ملی افغانستان به این اصل توجه کرده است؟ گفته می شود قسمتی از این قربانیان خود جنگنده هايي هستند، یا از سوی دولت یا هم در برابر دولت. نظر شما در زمینه چه است؟

- چه میکانیسم هایی از دیدگاه قوانین بین المللی برای نظارت از دولت ها در حمایت از امنیت کودکان وجود دارد؟ آیا این نظارت بر دولت افغانستان و نظامیان بین المللی در اين كشور قابل اجرا می باشد؟

دور دوم، وضعیت کنونی در کشور:

- کمسیون حقوق بشر و نهاد های مدنی در افغانستان تا به حال گزارش ها و اعلامیه هایي را در پیوند به قتل افراد غیر نظامی و به ویژه کودکان به نشر رسانیده اند. آیا تا به حال تأثیراتی در بهبود وضعیت به نظر می رسد؟