پرسش: شبکۀ جامعۀ مدنی و حقوق بشر چگونه نهادی است؟
پاسخ: شبکۀ جامعۀ مدنی و حقوق بشر، به عنوانِ نهادِ هم آهنگی و همکاری نهادهای جامعۀ مدنی افغانی، که در راستای حقوق بشر، دموکراتیک سازی افغانستان، تأمینِ حاکمیتِ قانون و ایجادِ دولتِ متعهد به این ارزشها کار می کنند، فعالیت دارد. شبکۀ جامعۀ مدنی و حقوق بشر، در ماه سنبلۀ سال 1382 خورشیدی، مطابق به ماه اگست سال 2004 میلادی، در شهرِ کابل، توسطِ 28 مؤسسۀ غیرِحکومتی ایجاد گردید.
پرسش: چرا نام این نهاد شبکۀ جامعۀ مدنی و حقوق بشر است؟
پاسخ: شبکه، زمینه ساز هم آهنگی، ارتباط، گفتمان، برنامه ریزی و گسترشِ رابطه های سازنده است. شبکه زنجیرۀ رابطه سازِ نهادهاست تا آنها بتوانند از مجرای این رابطه، حلقه های بیشتری را در این زنجیره بیاویزند و آن را مستحکمتر سازند. جامعۀ مدنی و استحکام آن از طریقِ ترویجِ فرهنگِ حقوق بشر، از مقاصدِ با اهمیتِ شبکه است. بناءً، درهای شبکه بر روی آن عده از نهادهایی که در راستای این ارزشها فعالیت دارند، باز است. جامعۀ مدنی و حقوق بشر، پیوندِ تنگاتنگی باهم دارند و شبکه، در واقع، این پیوند را مستحکمتر می سازد و برای فرهنگِ هم آهنگی و گفتمان میانِ نهادهایی که این ارزشها را در خود دارند و نیز برای گسترشِ خودِ این ارزشها کار می کند.
پرسش: فرق بین کمیسیونِ مستقلِ حقوق بشر و شبکۀ جامعۀ مدنی و حقوق بشر در چیست؟
پاسخ: کمیسیونِ مستقلِ حقوق بشر افغانستان، نهادِ ملی حقوق بشر در کشور است. این نهاد، مسؤولیتِ نظارت بر وضعیتِ حقوق بشر، آموزشِ حقوق بشر و گزارشدهی از وضعیتِ حقوق بشر در افغانستان را دارد. در کشوری مانندِ افغانستان، که وضعیتِ حقوق بشر در حالتِ اسفناکی قرار دارد، جهتِ ایجاد و تحققِ دولت و جامعۀ مدنی، که حقوق بشر را در مضمونِ روزِ خود قرار دهد، به کار فراوان نیاز داریم. همین است که شبکۀ جامعۀ مدنی و حقوق بشر تأسیس گردید، تا در هم آهنگی و همکاری با سایرِ نهادهای مماثل، جهتِ تقویتِ نهادهای جامعۀ مدنی فعالیت نماید. درین زمینه، شبکه در هم آهنگی و همکاری نزدیک با کمیسیونِ مستقلِ حقوق بشرِ افغانستان، کار و فعالیت می نماید.
پرسش: آیا شبکه با دولت کار می نماید؟
پاسخ: شبکه، در بخش ظرفیت پروری و هم آهنگی، همکاریهای نزدیکی با دولت داشته است. شبکه، در دو سالِ گذشته، برنامه های تقویتِ کادری و گفتمانهای سازنده، برای نهادهای دولتی، در زمینه های آموزشِ حقوق بشر، راه اندازی کرده است. شبکه، با آن نهادهای دولتی که روزانه با مسایلِ مربوط به حقوق بشر سر و کار دارند، همکاری می کند. این نهادها، عبارتند از: دادگاه عالی، سارنوالی عمومی، وزارتهای عدلیه، امورِ داخله، امورِ زنان و وزارتِ اطلاعات و فرهنگ.
پرسش: آیا شبکه تنها در کابل فعال است؟
پاسخ: شبکه، مرحلۀ اولِ فعالیتهایش را از کابل آغاز کرد، که دو سال را دربر گرفت؛ ولی همزمان با آن، برخی از برنامه هایش را در ولایات نیز تجربه نمود. از سنبلۀ سال 1386، شبکه، فعالیتهای محلی خویش را نیز آغاز کرد. امروز، شبکه، علاوه بر مرکز، دارای سه دفتر ساحه یی در شمال، شرق و غرب کشور است. متأسفانه، تاکنون، شبکه نتوانسته است فعالیتهایش را به جنوبِ کشور بکشاند، که امیدوار است در آینده ها این آرزو بر آورده شود.
پرسش: شرایطِ عضویت در شبکه چگونه است؟ آیا افراد نیز می توانند عضویتِ شبکه را حاصل نمایند؟
پاسخ: شبکه، متشکل از نهادهای عضو است. چون شبکه مرکزِ تفاهم و هم آهنگی نهادهای جامعۀ مدنیست، تنها نهادها می توانند عضویتِ شبکه را به دست آورند. شبکه، تعدادی از شخصیتهای مستقل و روشنفکرانِ ِِملی را نیز، به عنوانِ همکاران و متخصصین با خود دارد، که در زمینه های مختلف، همکاران شبکه اند؛ ولی به عنوانِ عضوِ دارای رأی نمی باشند. آنها، در مجمعِ عمومی شرکت می توانند؛ ولی حق رأی ندارند. در اکثرِ نهادهای هم آهنگ کننده، اعضا، حق العضویت می پردازند، مگر عضویت و استفاده از امکاناتِ شبکه برای نهادهای عضو رایگان است.
پرسش: رییس شبکه کیست؟
پاسخ: در ساختارِِ شبکه، تمامِ هنجارهای دموکراسی مراعات گردیده است. عالیترین مقامِ شبکه نهادهای عضو، یعنی مجمعِ عمومی آن است. مجمعِ عمومی سالِ یک مرتبه تشکیلِ جلسه می دهد و از تمامِ فعالیتهای شبکه گزارش می شنود. مجمعِ عمومی، درهرسال، به شکلِ کاملاً دموکراتیک، بر اساسِ انتخاباتِ سری و مستقیم، هیئت مدیرۀ خویش را انتخاب می نماید. هیئت مدیره، در فاصله بین دو مجمع، شبکه را رهبری نموده و از تمام فعالیتهای شبکه نظارت به عمل می آورد.
شبکه، دارای دبیرخانۀ اجرایی است. در این دبیرخانه آقایان محمد نعیمِ نظری، هم آهنگ کنندۀ برنامه ها، وزیراحمدِ خرمی، مسؤولِ بخشِ آموزش و اطلاعات، احمد سیرِ لعلی مسؤولِ بخشِ مالی و اداری، خانم گل بشره احمدزی مسؤول یونتِ آموزش، خانم فروزان آرزو، مسؤول مرکز منابع، خانم عزیزه خیراندیش، هم آهنگ کنندۀ برنامه های زونِ غرب، آقای سروشِ کاظمی، هم آهنگ کنندۀ زون شمال و شمال شرق و دکتور نعمت الله همدرد، هم آهنگ کنندۀ زونِ شرق می باشند.
شبکه، بر اساسِ هنجارهای دموکراتیک فعالیت می کند و تصامیم، به شکلِ دموکراتیک، با درنظرداشتِ نظریات همگانی گرفته و تطبیق می گردد.
پرسش: شبکه از کجا تمویل می گردد؟
پاسخ: شبکه، از سوی دولتهای دنمارک و سویس تمویل می گردد. شبکه، در تفاهم با نهادهای تمویل کننده، در هر سه ماه، گزارشِ اجرایی و مالی خود را در نشستِ مشترک، به شکلِ شفاف، به نهادهای تمویل کننده ارایه می دارد. شبکه، در تعیین ستراتیژی و رعایتِ رسوم، ارزشها و مقدساتِ خویش استقلالیتِ کامل دارد. گزارشهای شبکه، در دسترسِ نهادهای عضو قرار می گیرد و هر نهادِ عضو می تواند، دسترسی به گزارشهای اجرایی و مالی شبکه داشته باشد.
پرسش: آیا شبکه متخصصینِ خارجی مقیم در افغانستان را باخود دارد تا در ظرفیت پروری شبکه ممد قرار گیرند؟
پاسخ: شبکه، با استفاده از «انستیتوت حقوق بشرِ دنمارک» و «مؤسسۀ حمایت از مردمانِ تحتِ تهدیدِ سویس»، به عنوان همکاران دایمی بین المللی خویش، متخصصینِ خارجی را برای بلند بردنِ ظرفیتِ نهادها و کارمندان حرفه یی شبکه دعوت می نماید.